<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/">
  <channel>
    <title>pigmenty &amp;mdash; Codzienność gryzie</title>
    <link>https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/tag:pigmenty</link>
    <description>&#34;Człowiek to homo loquens — istota posługująca się językiem, który umożliwia porozumiewanie się, a także kumulowanie wiedzy i doświadczeń.&#34; Racjonalista&lt;</description>
    <pubDate>Fri, 17 Apr 2026 03:17:54 +0000</pubDate>
    <item>
      <title>Chiński fiolet (Han Purple)</title>
      <link>https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/chinski-fiolet-han-purple</link>
      <description>&lt;![CDATA[Chiński fiolet, znany również jako iHan Purple/i, to syntetyczny pigment z grupy krzemianów (barium copper silicate), który został opracowany w Chinach i był używany w starożytnych Chinach od okresu Zachodniego Zhou (1045–771 p.n.e.) do końca dynastii Han (około 220 n.e.)sup1/sup.&#xA;Kolor&#xA;Fiolet chiński w czystej formie jest ciemnoniebieski, zbliżony do indygo. Jest to fiolet, definiowany jako kolor pomiędzy czerwonym a niebieskim. Nie jest to jednak fiolet wg nauki o kolorach, tzn. niespektralny kolor pomiędzy czerwonym a fioletem na &#39;linii fioletów&#39; na diagramie chromatyczności CIEsup1/sup.&#xA;Chemia&#xA;Chiński fiolet ma chemiczną formułę BaCuSi2O6 i zawiera wiązanie miedź-miedź, co czyni ten związek bardziej niestabilnym niż Han Blue (wiązania metal-metal są rzadkie)sup1/sup.&#xA;&#xA;Zastosowanie w kontekście kulturowym&#xA;Purpura chińska (Han Purple), sztuczny pigment stworzony przez Chińczyków ponad 2500 lat temu, był używany w starożytnych dziełach sztuki, takich jak malowidła ścienne, słynni wojownicy terakotowi, ceramika, metaloplastyka i biżuteriasup2/sup.&#xA;a title=&#34;Yaohua2000, CC BY-SA 3.0 &amp;lt;http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/&amp;gt;, via Wikimedia Commons&#34; href=&#34;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20021201051552-TerracottaArmy.jpg&#34;img width=&#34;512&#34; alt=&#34;20021201051552 - Terracotta Army&#34; src=&#34;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/20021201051552-TerracottaArmy.jpg/512px-20021201051552-TerracottaArmy.jpg&#34;/a&#xA;a href=&#34;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20021201051552-TerracottaArmy.jpg&#34;Yaohua2000/a, a href=&#34;http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/&#34;CC BY-SA 3.0/a, via Wikimedia Commons&#xA;&#xA;Tajemnica składu&#xA;Badania, prowadzone od czasu odkrycia Han Purple w latach 90tych minionego wieku, ujawniły niezwykłe właściwości tego pigmentu, w tym zdolność do emitowania potężnych promieni światła w zakresie bliskiego podczerwienisup2/sup. Odkrycia tego dokonali fizycy kwantowi!&#xA;Zagadka fioletu chińskiego&#xA;Produkcję fioletu chińskiego zaczęto już 800 lat p.n.e  wydaje się jednak, że nie znalazł zastosowania w sztuce aż do dynastii Qin i Han (221 p.n.e. do 220 n.e.), kiedy to został zastosowany na słynnych wojownikach terakotowych, a także na ceramice i innych przedmiotachsup2/sup. &#xA; Przed XIX wiekiem, kiedy nowoczesne metody produkcji sprawiły, że syntetyczne pigmenty stały się powszechne, istniały tylko niezwykle drogie fioletowe barwniki, kilka rzadkich fioletowych minerałów oraz mieszanki czerwieni i błękitu, ale nie było prawdziwego fioletowego pigmentu - z wyjątkiem tego sprzed kilkuset lat w starożytnych Chinach - napisał Samir S. Patel w Archaeologysup2/sup. &#xA;Z nieznanego powodu fiolet chiński całkowicie zniknął z użycia wraz z końcem dynastii Han. i pozostawał w zapomnieniu aż do jego ponownego odkrycia przez nowoczesnych chemików w latach 90. XX wieku. Od tego czasu kilka ważnych ośrodków naukowych (w tym Stanford) pracowało nad historycznym i naukowym znaczeniemsup2/sup tego pigmentu.&#xA;&#xA;Źródła&#xA;sup1/sup Han purple and Han blue - Wikipedia&#xA;sup2/sup Han Purple: The 2,800-Year-Old Mystery Solved by Quantum Physicists - Ancient Origins&#xA;&#xA;body&#xA;    h2Inne ciekawe wpisy na blogu:/h2&#xA;    div style=&#34;display: flex; justify-content: center; gap: 20px; align-items: flex-start;&#34;&#xA;        div style=&#34;text-align: center;&#34;&#xA;            a href=&#34;https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/zawracanie-blota-dragiem&#34; title=&#34;Przeczytaj więcej o tym temacie&#34;&#xA;                img src=&#34;https://thumbs2.imgbox.com/a2/e5/XvamVkPot.png&#34; alt=&#34;Bieszczady&#34; style=&#34;width: 150px; height: auto;&#34;&#xA;            /a&#xA;            p style=&#34;max-width: 150px; margin: 10px 0 0;&#34;O Bieszczadach/p&#xA;        /div&#xA;        div style=&#34;text-align: center;&#34;&#xA;            a href=&#34;https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/spor-o-mamidlo&#34; title=&#34;Sprawdź ten artykuł&#34;&#xA;                img src=&#34;https://i.ibb.co/k0QHG3F/black-and-white-100.jpg&#34; alt=&#34;10 miejsc na idealny wypoczynek w naturze&#34; style=&#34;width: 150px; height: auto;&#34;&#xA;            /a&#xA;            p style=&#34;max-width: 150px; margin: 10px 0 0;&#34;Widmo Brockenu/p&#xA;        /div&#xA;        div style=&#34;text-align: center;&#34;&#xA;            a href=&#34;https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/paradoks-czerwonej-krolowej&#34; title=&#34;Czytaj dalej&#34;&#xA;                img src=&#34;https://thumbs2.imgbox.com/da/f9/BoR3cYoBt.png&#34; alt=&#34;O SI&#34; style=&#34;width: 150px; height: auto;&#34;&#xA;            /a&#xA;            p style=&#34;max-width: 150px; margin: 10px 0 0;&#34;O Sztucznej Inteligencji/p&#xA;        /div&#xA;    /div&#xA;/body&#xA;&#xA;#kolory #barwniki #pigmenty #sztuka #art #writefreelypl #writefreely &#xA;&#xA;div style=&#34;text-align: center; font-size: 24px; margin: 20px 0; color: #FF7256;&#34;&#xD;&#xA;    ★ ★ ★ ★ ★   ★ ★ ★  &#xD;&#xA;/div&#xD;&#xA;&#xD;&#xA;Comment on https://mastodon.com.pl/@Fotoptikon&#xD;&#xA;&#xD;&#xA;https://writefreely.pl&#xD;&#xA;Czytaj blogi na Writefreely&#xD;&#xA;]]&gt;</description>
      <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Chiński fiolet</strong>, znany również jako <i>Han Purple</i>, to <strong>syntetyczny</strong> pigment z grupy krzemianów (<em>barium copper silicate</em>), który został opracowany w Chinach i był używany w starożytnych Chinach od okresu Zachodniego Zhou (1045–771 p.n.e.) do końca dynastii Han (około 220 n.e.)<sup>1</sup>.</p>

<h3 id="kolor">Kolor</h3>

<p>Fiolet chiński w czystej formie jest ciemnoniebieski, zbliżony do indygo. Jest to fiolet, definiowany jako kolor pomiędzy czerwonym a niebieskim. Nie jest to jednak fiolet wg nauki o kolorach, tzn. <em>niespektralny kolor pomiędzy czerwonym a fioletem</em> na &#39;linii fioletów&#39; na diagramie chromatyczności CIE<sup>1</sup>.</p>

<h3 id="chemia">Chemia</h3>

<p>Chiński fiolet ma chemiczną formułę BaCuSi2O6 i zawiera wiązanie miedź-miedź, co czyni ten związek bardziej niestabilnym niż <em>Han Blue</em> (wiązania metal-metal są rzadkie)<sup>1</sup>.</p>

<h3 id="zastosowanie-w-kontekście-kulturowym">Zastosowanie w kontekście kulturowym</h3>

<p><strong>Purpura chińska</strong> (<em>Han Purple</em>), sztuczny pigment stworzony przez Chińczyków ponad 2500 lat temu, był używany w starożytnych dziełach sztuki, takich jak malowidła ścienne, słynni wojownicy terakotowi, ceramika, metaloplastyka i biżuteria<sup>2</sup>.
<a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20021201051552_-_Terracotta_Army.jpg" rel="nofollow"><img width="512" alt="20021201051552 - Terracotta Army" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/20021201051552_-_Terracotta_Army.jpg/512px-20021201051552_-_Terracotta_Army.jpg"></a>
<a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20021201051552_-_Terracotta_Army.jpg" rel="nofollow">Yaohua2000</a>, <a href="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/" rel="nofollow">CC BY-SA 3.0</a>, via Wikimedia Commons</p>

<h3 id="tajemnica-składu">Tajemnica składu</h3>

<p>Badania, prowadzone od czasu odkrycia <em>Han Purple</em> w latach 90tych minionego wieku, ujawniły niezwykłe właściwości tego pigmentu, w tym zdolność do emitowania potężnych promieni światła w zakresie bliskiego podczerwieni<sup>2</sup>. Odkrycia tego dokonali fizycy kwantowi!</p>

<h3 id="zagadka-fioletu-chińskiego">Zagadka fioletu chińskiego</h3>

<p>Produkcję fioletu chińskiego zaczęto już 800 lat p.n.e  wydaje się jednak, że nie znalazł zastosowania w sztuce aż do dynastii Qin i Han (221 p.n.e. do 220 n.e.), kiedy to został zastosowany na słynnych <em>wojownikach terakotowych</em>, a także na ceramice i innych przedmiotach<sup>2</sup>.
 <em>Przed XIX wiekiem, kiedy nowoczesne metody produkcji sprawiły, że syntetyczne pigmenty stały się powszechne, istniały tylko niezwykle drogie fioletowe barwniki, kilka rzadkich fioletowych minerałów oraz mieszanki czerwieni i błękitu, ale nie było prawdziwego fioletowego pigmentu – z wyjątkiem tego sprzed kilkuset lat w starożytnych Chinach</em> – napisał Samir S. Patel w <em>Archaeology</em><sup>2</sup>.
Z nieznanego powodu fiolet chiński całkowicie zniknął z użycia wraz z końcem dynastii Han. i pozostawał w zapomnieniu aż do jego ponownego odkrycia przez nowoczesnych chemików w latach 90. XX wieku. Od tego czasu kilka ważnych ośrodków naukowych (w tym Stanford) pracowało nad historycznym i naukowym znaczeniem<sup>2</sup> tego pigmentu.</p>

<p>Źródła
<sup>1</sup> <em>Han purple and Han blue</em> – Wikipedia
<sup>2</sup> <em>Han Purple: The 2,800-Year-Old Mystery Solved by Quantum Physicists</em> – Ancient Origins</p>

<p>
    <h2>Inne ciekawe wpisy na blogu:</h2>
    <div style="display: flex; justify-content: center; gap: 20px; align-items: flex-start;">
        <div style="text-align: center;">
            <a href="https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/zawracanie-blota-dragiem" title="Przeczytaj więcej o tym temacie" rel="nofollow">
                <img src="https://thumbs2.imgbox.com/a2/e5/XvamVkPo_t.png" alt="Bieszczady" style="width: 150px; height: auto;">
            </a>
            <p style="max-width: 150px; margin: 10px 0 0;">O Bieszczadach</p>
        </div>
        <div style="text-align: center;">
            <a href="https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/spor-o-mamidlo" title="Sprawdź ten artykuł" rel="nofollow">
                <img src="https://i.ibb.co/k0QHG3F/black-and-white-100.jpg" alt="10 miejsc na idealny wypoczynek w naturze" style="width: 150px; height: auto;">
            </a>
            <p style="max-width: 150px; margin: 10px 0 0;">Widmo Brockenu</p>
        </div>
        <div style="text-align: center;">
            <a href="https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/paradoks-czerwonej-krolowej" title="Czytaj dalej" rel="nofollow">
                <img src="https://thumbs2.imgbox.com/da/f9/BoR3cYoB_t.png" alt="O SI" style="width: 150px; height: auto;">
            </a>
            <p style="max-width: 150px; margin: 10px 0 0;">O Sztucznej Inteligencji</p>
        </div>
    </div>
</p>

<p><a href="/codziennosc-gryzie/tag:kolory" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">kolory</span></a> <a href="/codziennosc-gryzie/tag:barwniki" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">barwniki</span></a> <a href="/codziennosc-gryzie/tag:pigmenty" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">pigmenty</span></a> <a href="/codziennosc-gryzie/tag:sztuka" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">sztuka</span></a> <a href="/codziennosc-gryzie/tag:art" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">art</span></a> <a href="/codziennosc-gryzie/tag:writefreelypl" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">writefreelypl</span></a> <a href="/codziennosc-gryzie/tag:writefreely" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">writefreely</span></a></p>

<div style="text-align: center; font-size: 24px; margin: 20px 0; color: #FF7256;">
    ★ ★ ★ ★ ★   ★ ★ ★  
</div>

<p>Comment on <a href="https://mastodon.com.pl/@Fotoptikon" rel="nofollow">https://mastodon.com.pl/@Fotoptikon</a></p>

<p><a href="https://writefreely.pl" rel="nofollow">https://writefreely.pl</a>
<a href="https://writefreely.pl/read" rel="nofollow">Czytaj blogi na Writefreely</a></p>
]]></content:encoded>
      <guid>https://writefreely.pl/codziennosc-gryzie/chinski-fiolet-han-purple</guid>
      <pubDate>Wed, 17 Apr 2024 06:56:36 +0000</pubDate>
    </item>
  </channel>
</rss>