SKAMANDRYCI
Zadanie 2. Rozpoznaj wiersz Tuwima po opisie. a) Dytyramb o nieregularnej wersyfikacji, żywiole dionizyjskim i orgiastycznym, z elementami stylizacji kolokwialnej i wulgaryzmów. → ...................... b) Utwór o wyraźnym podziale na dwie części, łączący stylizację potoczną z biblijną; w puencie pojawia się motyw nawrócenia. → ...................... c) Wiersz autotematyczny, sentymentalny, o powrocie do arkadii dzieciństwa i o trudności oddania świata słowami. → ...................... d) Utwór, w którym poeta przedstawia się jako spadkobierca tradycji Kochanowskiego, wydobywający słowa z chaosu i układający je w ład. → ...................... e) Satyra na filistra, oparta na pleonazmach, tautologiach i powtórzeniach, oddających monotonię życia drobnomieszczan. → ...................... f) Poemat satyryczny – najostrzejsza satyra polityczna poety. → ......................
Zadanie 3. Odpowiedz na pytania dotyczące twórczości Jana Lechonia. a) Wyjaśnij, na czym polega program poetycki zawarty w „Herostratesie”. Do jakich tradycji poeta każe się odwrócić i co proponuje w zamian? b) Dlaczego „Mochnacki” bywa nazywany utworem odwrotnym wobec „Herostratesa”? c) Wyjaśnij, jaką rolę odgrywają w poezji Lechonia motywy erosa i tanatosa.
LEOPOLD STAFF I MARIA PAWLIKOWSKA-JASNORZEWSKA
Zadanie 1. Rozwiąż zadania dotyczące twórczości Leopolda Staffa. a) Wyjaśnij, na czym polega klasycyzm w poezji Staffa okresu międzywojennego. b) Jak franciszkanizm łączy Staffa z Kasprowiczem? Wskaż podobieństwa i różnice postawy. c) Scharakteryzuj sposób mówienia Staffa o naturze na przykładzie „Wysokich drzew”.
Zadanie 2. Odpowiedz na pytania dotyczące twórczości Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. a) Dlaczego nazywa się ją mistrzynią miniatury poetyckiej? Podaj dwie cechy tej formy. b) Do jakiego utworu i jakiej epoki odsyła tytuł tego wiersza? Na czym polega zmiana wymowy w wersji dwudziestowiecznej? c) Wyjaśnij, czym jest intertekstualność, i pokaż jej działanie na przykładzie wiersza „Laura i Filon”. d) Wyjaśnij, dlaczego zaliczano ją do satelitów Skamandra, a nie do trzonu grupy.
FUTURYZM
Zadanie 1. Prawda czy fałsz?
- Pierwszy manifest futuryzmu ogłoszono w 1909 roku.
- Futuryzm zrodził się we Francji.
- Kierunek obejmował wyłącznie literaturę i malarstwo.
- W muzyce futuryzm dążył do efektu kakofonii.
- Futuryzm kładzie nacisk na tradycję i ciągłość kultury.
- Do cech kierunku należą prowokacje językowe i zabawa słowem.
- Antyestetyzm oznacza świadome odrzucenie tradycyjnie rozumianego piękna.
Zadanie 2. Dopasuj informacje do poety.
A. Stanisław Młodożeniec B. Tytus Czyżewski C. Aleksander Wat
___ 1880–1945, studiował w Krakowie i Paryżu, w latach 30. mieszkał w Warszawie. ___ 1895–1959, młodość spędził w Rosji, podejmował stylizacje ludowe i nawiązania do prymitywu, autor wiersza „XX wiek”. ___ 1900–1967, ukończył studia filozoficzne w Warszawie, sympatyzował z komunistami.
Zadanie 3. Uzupełnij luki. a) Twórcą i głównym teoretykiem włoskiego futuryzmu był ......................... . b) Pięciu polskich futurystów wymienionych w notatkach to: ........................., ........................., ........................., ......................... i ......................... . c) Kierunek kładzie nacisk na ........................., co widać już w samej jego nazwie. d) Brak stosowania się do reguł ......................... to jedna z wymienionych cech futuryzmu.
Zadanie 4. a) Wyjaśnij, dlaczego odrzucenie tradycji jest w futuryzmie punktem wyjścia, a nie skutkiem ubocznym programu. b) Na czym polega futurystyczny prymitywizm? Dlaczego kult maszyny łączy się w tym kierunku ze stylizacją ludową, którą uprawiał Młodożeniec? c) Wyjaśnij, czym jest kakofonia i dlaczego futuryści uznali ją za wartość artystyczną. d) Porównaj stosunek futurystów i Skamandra do tradycji literackiej oraz do języka potocznego. Wskaż jedno podobieństwo i dwie różnice. e) Dlaczego futuryzm zalicza się do ruchów awangardowych będących reakcją na I wojnę światową?
AWANGARDA KRAKOWSKA
Zadanie 1. Prawda czy fałsz? 1. Teoretykiem grupy był Tadeusz Peiper. 2. Głównym poetyckim realizatorem jego teorii był Julian Przyboś. 3. Ekwiwalent uczuć to bezpośrednie nazwanie emocji podmiotu. 4. Elipsa polega na pominięciu elementu wypowiedzi, który czytelnik uzupełnia sam. 5. Poetyka skrótu jest sprzeczna z zasadą ekonomii słowa. 6. Metafora w tej poezji ma być konstrukcją, a nie zapisem skojarzeń. 7. Awangarda Krakowska podzielała futurystyczny kult prowokacji i skandalu. 8. Julian Przyboś nie należał do satelitów Skamandra.
Zadanie 2. Wyjaśnij pojęcia. elipsa • poetyka skrótu • skondensowana metafora • ekwiwalent uczuć • pseudonimowanie • ekonomia słowa • zdanie rozkwitające
Zadanie 3. a) Wyjaśnij, na czym polega Peiperowska koncepcja poety jako rzemieślnika i konstruktora. Czym różni się od romantycznej koncepcji poety-wieszcza? b) Dlaczego antysentymentalizm nie oznacza, że poezja Przybosia jest pozbawiona emocji? c) Wyjaśnij, w jaki sposób fascynacja techniką i pracą wpływa nie tylko na tematykę, lecz także na budowę wiersza. d) Dlaczego poezja Awangardy Krakowskiej uchodzi za trudną? Podaj dwa powody wynikające wprost z jej programu. e) Porównaj futuryzm i Awangardę Krakowską. Pamiętaj, że oba kierunki są nowoczesne i antytradycyjne. Wskaż trzy różnice w podejściu do języka.
AWANGARDA LUBELSKA (II AWANGARDA)
Zadanie 1. Prawda czy fałsz? 1. Najważniejszym poetą grupy był Józef Czechowicz. 2. Grupa skupiła się wokół lubelskiego pisma „Reflektor”. 3. Poezja tej grupy głosi kult miasta i techniki. 4. Oniryzm to budowanie świata przedstawionego na wzór snu. 5. Czechowicz często rezygnował z wielkich liter i interpunkcji. 6. Katastrofizm tej grupy ma charakter wizyjny, a nie publicystyczny. 7. Sielski obraz wsi bywa zestawiony z wizją zagłady. 8. Czechowicz zginął w pierwszych dniach II wojny światowej.
Zadanie 2. a) Wyjaśnij, dlaczego II Awangardę nazywa się awangardą, mimo że nie podziela kultu miasta i maszyny. b) Jaką funkcję pełni zestawienie arkadyjskiego obrazu wsi z przeczuciem zagłady? c) Porównaj rolę snu w poezji Awangardy Lubelskiej i w surrealizmie. Co je łączy, a co różni?
Zadanie 3. Zadanie przekrojowe. Uzupełnij tabelę dla trzech grup omawianych w tym pliku (futuryści, Awangarda Krakowska, Awangarda Lubelska). Porównaj: stosunek do tradycji, stosunek do miasta i techniki, sposób traktowania języka, dominujący nastrój, głównych przedstawicieli. (Tabeli nie udało się wgrać, ale kolumny to grupy, a wiersze to elementy, które porównujesz).