<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/">
  <channel>
    <title>blogging &amp;mdash; Przewodnik po alternatywnym internecie</title>
    <link>https://writefreely.pl/anedroid/tag:blogging</link>
    <description></description>
    <pubDate>Wed, 06 May 2026 15:05:16 +0000</pubDate>
    <item>
      <title>(De)centrum internetu w 2024</title>
      <link>https://writefreely.pl/anedroid/fediverse</link>
      <description>&lt;![CDATA[Schemat pokazujący platformy fediversowe&#xA;&#xA;Fediverse (ang. federated universe), jest to przeniesienie idei poczty elektronicznej na platformy społecznościowe, z tą różnicą, że wspólny protokół nie służy w tym przypadku prywatnej komunikacji, lecz interakcji z publicznymi treściami. Podobnie, profile mają swoje adresy, np. @anedroid@wspanialy.eu odpowiada profilowi o nazwie anedroid na serwerze wspanialy.eu.&#xA;&#xA;Jest to uniwersum, gdyż łączy różne platformy o różnych zastosowaniach: jedne służą do publikowania wideo, drugie do podcastów, a jeszcze inne funkcjonują jako fora dyskusyjne, blogi, etc.&#xA;&#xA;Można powiedzieć, że to właśnie wokół fediverse kręci się zasadnicza część alternatywnego internetu. W tym miejscu pozwolę sobie przytoczyć niektóre z dziesiątek opisujących ten fenomen wpisów, od osób, które lepiej zbadały temat:&#xA;&#xA;Internet. Czas działać! – Co jeśli nie Facebook, Instagram i reszta? Fediverse! – wymienia fediwersowe platformy i aplikacje oraz linki do dodatkowych materiałów i stron.&#xA;Jakub Rojek – Czym jest Mastodon i Fediverse? – często zadawane pytania.&#xA;Jakub Rojek – Jak &#34;wejść&#34; w Mastodona - szybki tutorial – tutorial z najpopularniejszej fedi-platformy.&#xA;didleth – Czy rzeczywiście Mastodon jest gorszy i bardziej skomplikowany od Twittera? – ciekawa (i obiektywna!) perspektywa osoby, która zaczęła używać Mastodona i Twittera w tym samym czasie.&#xA;Jakub Rojek – Marka w Fediverse - czy i jak zacząć? – odpowiada jak zdobyć zaufanie marki w oczach społeczności fediversum,&#xA;Michał „Rysiek” Woźniak – Mastodon monoculture problem – ostrzega przed oficjalnymi serwerami, klientami i płytkim nazewnictwem.&#xA;Ploum – How to Kill a Decentralised Network (such as the Fediverse) – ku przestrodze: jak Google zrujnował XMPP.&#xA;m0bi o Fedi – Co może cię zdziwić po przejściu z Twittera do Mastodona? – lista 25 rzeczy.&#xA;Oliwier Jaszczyszyn – Niebezpieczniku, fediwersum to najlepsze antidotum w świecie social mediów – fediverse nie tylko dla „wąskiej grupy pasjonatów”.&#xA;Tomasz Dunia – #Outernet – Media społecznościowe – na obrzeżach Internetu. Podobny koncept do mojego alternatywnego internetu.&#xA;&#xA;↑ smallTo pewna część linków, jaka pokazała się w moim czytniku RSS po wpisaniu słowa fediverse./small&#xA;&#xA;---&#xA;&#xA;Czy coś mam do dodania od siebie? Mój profil to @anedroid@wspanialy.eu, niestety na Mastodonie (wciąż nie zdecydowałem się na coś mniej popularnego).&#xA;&#xA;WriteFreely również jest częścią fedi; indywidualne wpisy można podbijać, jak również zaobserwować całego bloga – na dzień dzisiejszy robi tak 9 kont.&#xA;&#xA;curl https://writefreely.pl/anedroid/szczesliwego-nowego-roku -H &#39;Accept: application/activity+json&#39; | jq&#xA;smallNa zdjęciu: jeden z wpisów w formacie ActivityPub, metoda odkryta dzięki m0bi/small&#xA;&#xA;Jako że WriteFreely sam w sobie jest dość ubogi i jako autor nie widzę komentarzy pod wpisami, postawiłem na prowizoryczne wstawianie toota z hashtagiem #blogging i linkowanie do niego. Gdyby to była strona na WordPressie, mógłbym zintegrować komentarze z fediverse bez podpinania usług zewnętrznych dzięki odpowiedniej wtyczce. Ponownie, komentarz można wstawić z dowolnego serwera kompatybilnego z ActivityPub, niekoniecznie wspanialy.eu.&#xA;&#xA;---&#xA;&#xA;Osobiście jestem entuzjastycznie nastawiony do fediverse, które jest nam w stanie dać bardzo dużo interoperacyjności. Nie musimy być więcej uwiązani u jednego dostawcy, który trzyma wszystkie nasze kontakty. Coraz więcej organizacji społecznych, a nawet rządowych, zakłada tu swoje profile. I mam nadzieję, że stopniowo zwiększy się świadomość jego istnienia wśród globalnej społeczności.&#xA;&#xA;Moim ulubionym projektem jest PeerTube, szkoda, że tak mało na nim polskich treści. Może pewnego dnia sam zacznę publikować tutoriale uzupełniające „przewodnik po alternatywnym internecie”?&#xA;&#xA;a class=&#34;comments&#34; href=&#34;https://wspanialy.eu/@anedroid/111972121200818181&#34; target=&#34;blank&#34;/a]]&gt;</description>
      <content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/A_view_into_the_Fediverse.png/800px-A_view_into_the_Fediverse.png" alt="Schemat pokazujący platformy fediversowe"></p>

<p><a href="https://pl.wikipedia.org/wiki/Fediwersum" rel="nofollow"><strong>Fediverse</strong></a> (ang. <em>federated universe</em>), jest to przeniesienie idei poczty elektronicznej na platformy społecznościowe, z tą różnicą, że wspólny protokół nie służy w tym przypadku prywatnej komunikacji, lecz <strong>interakcji z publicznymi treściami</strong>. Podobnie, profile mają swoje adresy, np. <code><a href="https://writefreely.pl/@/anedroid@wspanialy.eu" class="u-url mention" rel="nofollow">@<span>anedroid@wspanialy.eu</span></a></code> odpowiada profilowi o nazwie <em>anedroid</em> na serwerze <em>wspanialy.eu</em>.</p>

<p>Jest to uniwersum, gdyż <strong>łączy różne platformy</strong> o różnych zastosowaniach: jedne służą do publikowania wideo, drugie do podcastów, a jeszcze inne funkcjonują jako fora dyskusyjne, blogi, etc.</p>

<p>Można powiedzieć, że to właśnie wokół fediverse kręci się zasadnicza część alternatywnego internetu. W tym miejscu pozwolę sobie przytoczyć niektóre z dziesiątek opisujących ten fenomen wpisów, od osób, które lepiej zbadały temat:</p>
<ul><li>Internet. Czas działać! – <a href="https://www.internet-czas-dzialac.pl/co-zamiast-facebooka-i-instagrama-2022-fediverse" rel="nofollow">Co jeśli nie Facebook, Instagram i reszta? Fediverse!</a> – wymienia fediwersowe platformy i aplikacje oraz linki do dodatkowych materiałów i stron.</li>
<li>Jakub Rojek – <a href="https://wildasoftware.pl/post/czym-jest-mastodon-fediverse" rel="nofollow">Czym jest Mastodon i Fediverse?</a> – często zadawane pytania.</li>
<li>Jakub Rojek – <a href="https://wildasoftware.pl/post/jak-wejsc-mastodona-szybki-tutorial" rel="nofollow">Jak “wejść” w Mastodona – szybki tutorial</a> – tutorial z najpopularniejszej fedi-platformy.</li>
<li>didleth – <a href="https://writefreely.pl/didleth/czy-rzeczywiscie-mastodon-jest-gorszy-i-bardziej-skomplikowany-od-twittera" rel="nofollow">Czy rzeczywiście Mastodon jest gorszy i bardziej skomplikowany od Twittera?</a> – ciekawa (i obiektywna!) perspektywa osoby, która zaczęła używać Mastodona i Twittera w tym samym czasie.</li>
<li>Jakub Rojek – <a href="https://wildasoftware.pl/post/marka-fediverse-czy-jak-zaczac" rel="nofollow">Marka w Fediverse – czy i jak zacząć?</a> – odpowiada jak zdobyć zaufanie marki w oczach społeczności fediversum,</li>
<li>Michał „Rysiek” Woźniak – <a href="https://rys.io/en/168.html" rel="nofollow">Mastodon monoculture problem</a> – ostrzega przed oficjalnymi serwerami, klientami i płytkim nazewnictwem.</li>
<li>Ploum – <a href="https://ploum.net/2023-06-23-how-to-kill-decentralised-networks.html" rel="nofollow">How to Kill a Decentralised Network (such as the Fediverse)</a> – ku przestrodze: jak Google zrujnował XMPP.</li>
<li>m0bi o Fedi – <a href="https://zb3.org/m0bi13/czym-mozecie-byc-zdziwieni-po-przejsciu-z-twittera-do-mastodon" rel="nofollow">Co może cię zdziwić po przejściu z Twittera do Mastodona?</a> – lista 25 rzeczy.</li>
<li>Oliwier Jaszczyszyn – <a href="https://blog.oliwierjaszczyszyn.com/niebezpieczniku-fediwersum-to-najlepsze-antidotum-w-swiecie-social-mediow" rel="nofollow">Niebezpieczniku, fediwersum to najlepsze antidotum w świecie social mediów</a> – fediverse nie tylko dla „wąskiej grupy pasjonatów”.</li>
<li>Tomasz Dunia – <a href="https://blog.tomaszdunia.pl/outernet-social-media" rel="nofollow"><a href="/anedroid/tag:Outernet" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">Outernet</span></a> – Media społecznościowe</a> – na obrzeżach Internetu. Podobny koncept do mojego <a href="https://writefreely.pl/anedroid/witajcie-w-alternatywnym-internecie-pisanym-przez-male-i" rel="nofollow"><em>alternatywnego internetu</em></a>.</li></ul>

<p>↑ <small>To pewna część linków, jaka pokazała się w moim czytniku RSS po wpisaniu słowa <em>fediverse</em>.</small></p>

<hr>

<p>Czy coś mam do dodania od siebie? Mój profil to <a href="https://wspanialy.eu/@anedroid" rel="nofollow"><a href="https://writefreely.pl/@/anedroid@wspanialy.eu" class="u-url mention" rel="nofollow">@<span>anedroid@wspanialy.eu</span></a></a>, niestety na Mastodonie (wciąż nie zdecydowałem się na coś mniej popularnego).</p>

<p>WriteFreely również jest częścią fedi; indywidualne wpisy można podbijać, jak również zaobserwować całego bloga – na dzień dzisiejszy robi tak 9 kont.</p>

<p><img src="https://cloud.disroot.org/apps/files_sharing/publicpreview/5MJNz2Edb2wNHFW?a=true&file=%2FZrzut+ekranu+z+2024-02-22+00-10-23.png&x=1600&y=900">
<small><em>Na zdjęciu: jeden z wpisów w formacie ActivityPub, metoda odkryta dzięki <a href="https://zb3.org/m0bi13/o-metodzie-kopiego-pasta" rel="nofollow">m0bi</a></em></small></p>

<p>Jako że WriteFreely sam w sobie jest dość ubogi i <strong>jako autor nie widzę komentarzy pod wpisami</strong>, postawiłem na prowizoryczne wstawianie toota z hashtagiem <a href="https://wspanialy.eu/@anedroid/tagged/blogging" rel="nofollow"><a href="/anedroid/tag:blogging" class="hashtag" rel="nofollow"><span>#</span><span class="p-category">blogging</span></a></a> i linkowanie do niego. Gdyby to była strona na WordPressie, mógłbym zintegrować komentarze z fediverse bez podpinania usług zewnętrznych dzięki odpowiedniej <a href="https://wordpress.org/plugins/activitypub" rel="nofollow">wtyczce</a>. Ponownie, <strong>komentarz można wstawić z dowolnego serwera kompatybilnego z ActivityPub</strong>, niekoniecznie <em>wspanialy.eu</em>.</p>

<hr>

<p>Osobiście jestem entuzjastycznie nastawiony do fediverse, które jest nam w stanie dać bardzo dużo interoperacyjności. Nie musimy być więcej uwiązani u jednego dostawcy, który trzyma wszystkie nasze kontakty. Coraz więcej organizacji społecznych, a nawet rządowych, zakłada tu swoje profile. I mam nadzieję, że stopniowo zwiększy się świadomość jego istnienia wśród globalnej społeczności.</p>

<p>Moim ulubionym projektem jest <a href="https://joinpeertube.org" rel="nofollow">PeerTube</a>, szkoda, że tak mało na nim polskich treści. Może pewnego dnia sam zacznę publikować tutoriale uzupełniające „przewodnik po alternatywnym internecie”?</p>

<p><a class="comments" href="https://wspanialy.eu/@anedroid/111972121200818181" target="_blank" rel="nofollow noopener"></a></p>
]]></content:encoded>
      <guid>https://writefreely.pl/anedroid/fediverse</guid>
      <pubDate>Wed, 21 Feb 2024 09:22:21 +0000</pubDate>
    </item>
  </channel>
</rss>